Stratejik Plan Neden Rafta Kalır?
Her yıl hazırlanan stratejik plan neden uygulamaya dönüşmez? Rumelt'in çerçevesiyle gerçek nedenine ve çözümüne bakalım.
Her yıl aynı tablo: üç günlük bir çalıştayda hazırlanan stratejik plan, güzel bir sunumla yönetim kuruluna anlatılır, dosyalanır ve bir dahaki çalıştaya kadar kimse açmaz. Oysa şirket stratejik yönetim kapasitesine ciddi kaynak ayırmıştır — danışmanlık, zaman, üst yönetim mesaisi. Peki neden plan uygulamaya dönüşmez?
Richard Rumelt'in iyi strateji / kötü strateji ayrımı burada tam isabet eder: kötü strateji, hedeflerin listesidir. "Pazar payını artıracağız", "müşteri odaklı olacağız", "dijitalleşeceğiz" gibi ifadeler niyettir, strateji değildir. İyi strateji ise bir teşhisle başlar, o teşhise uygun bir yol haritası çizer ve bu yolu somut, tutarlı eylemlere indirger. Teşhis yoksa, plan sadece iyi dileklerin derlemesidir — ve dilekler uygulanmaz.
Burada ikinci bir mekanizma devreye girer: batık maliyet. Bir önceki yılın planına, raporuna, danışmanlık faturasına yatırım yapılmıştır. Bu yatırımı "boşa gitti" diye kabul etmek zordur, bu yüzden ekipler aynı planı küçük rötuşlarla tekrar sunar. Stratejik düşünme burada devreye girmesi gereken yerde devre dışı kalır; çünkü soru "bu doğru mu" değil, "geçen yılki emeği nasıl kurtarırız" olur.
Porter ve VRIO'dan ekip hamlesine
Stratejik planı rafta bırakmamanın yolu, onu önce net bir "nerede oynayacağız / nasıl kazanacağız" cümlesine, sonra da Porter'ın rekabet mantığı ve VROI'nin kaynak testiyle sınanmış birkaç önceliğe indirmekten geçer. Kurumsal strateji, bölge ve ekip seviyesinde somut hamlelere çevrilmediği sürece kağıt üzerinde kalır. İyi bir stratejik liderlik, burada az sayıda önceliği seçip uygulama disiplinini kurmaktır — ve bu önceliklerin çıktısı, iyi tasarlanmış OKR'lerdir, slogan değil.
HR ve genel müdürlük için pratik sonuç şudur: stratejik planın kalitesini sayfası değil, üç ay sonra kaç hamlenin fiilen başladığı belirler. Ekipleriniz plan yaparken batık maliyete mi tutunuyor, yoksa teşhisten mi başlıyor? Önceliklendirme bir cümlede özetlenebiliyor mu, yoksa on maddelik bir dilek listesi mi var?
Stratify'ın Strateji ve Dönüşüm programı, tam olarak bu ayrımı ekiplere kazandırmak için kurgulanır: gerçek vaka çalışmalarıyla strateji teşhisi, önceliklendirme ve uygulama disiplini pratik edilir. Ekibinizin stratejik plan sürecinin nerede tıkandığını görmek isterseniz, Strateji ve Dönüşüm sayfasından Karar Kalitesi Brifingi talep edebilirsiniz.
← Tüm yazılar
