Yapay zekâ pilotundan iş akışı tasarımına
Yapay zekâ pilotlarını iş sonucuna bağlamak için süreç, karar yetkisi ve insan kontrolünü birlikte tasarlayın. Yöneticiler için pratik sorular.
Bir müşteri talebi için üç yapay zekâ aracı devrede: biri talebi özetliyor, biri yanıt taslağı hazırlıyor, diğeri bilgi arıyor. Fakat müşteri hâlâ bekliyor. Çünkü onay sırası, veri eksikliği ve ekipler arasındaki devir biçimi değişmedi. Yapay zekâ pilotunu değerlendirmek için bazen modelden uzaklaşıp işin tamamına bakmak gerekir.
McKinsey’nin Ağustos 2026 tarihli yönetim yaklaşımı makalesi, yapay zekâyla ekonomik değer üretmiş 20 şirketin dönüşümünü inceliyor. İncelenen şirketlerin üçte ikisi, üç veya daha az iş alanına odaklanmış. Bu, başarılı örneklerden seçilmiş bir grup; bütün şirketlere ait bir başarı olasılığı sunmuyor. Ancak tekil araçların yanında bağlantılı süreçleri ve kurumsal yetkinlikleri tartışmak için yararlı bir başlangıç. Kaynak, s. 2–5.
Bir iş akışını masaya yayın
Seçtiğiniz süreci, tetikleyici olaydan tamamlanan iş sonucuna kadar çizin. Her aşamada dört şeyi yazın: gereken bilgi, verilen karar, sorumlu kişi ve sonraki aşamaya aktarılacak çıktı. Araç isimlerini en son ekleyin.
Örnek olarak teklif onayını düşünelim. Talebi anlamak, fiyatlandırmak, riski değerlendirmek ve müşteriye dönmek birbirinden bağımsız faaliyetler değildir. Bir aşamada hız kazanmak, yanlış bilginin daha hızlı ilerlemesi anlamına da gelebilir. Tasarımın birimi, mümkün olduğunca müşteriye ulaşan bütün sonuç olmalı.
Üç devir noktasını açık bırakmayın
İnsandan yapay zekâya: Sistem hangi bağlama erişecek? Eksik bilgiyle çalışması kabul ediliyor mu? Hassas bilgiler için kurumun onaylı araç ve veri kuralları nasıl uygulanacak?
Yapay zekâdan insana: Hangi çıktı kontrol gerektiriyor? İnceleyen kişi sadece onay mı veriyor, yoksa alternatifleri sorgulayabilecek zaman ve yetkiye de sahip mi?
Ekipten ekibe: Bir istisna çıktığında kim devralacak? Karar kaydı nerede tutulacak? Müşteriye dönen yanıtın sorumlusu kim olacak?
Bunlar önerdiğimiz tasarım soruları. Bir yazılımın özellik listesi bu soruları kurumunuz adına yanıtlayamaz.
Yaygınlaştırmadan önce bir durdurma kuralı koyun
Pilotun başarılı sayılacağı koşullar kadar hangi durumda duracağı da belli olsun. Örneğin yanlış yönlendirme oranı belirlenen kalite eşiğini aşıyorsa, otomatik işlem yerine insan incelemesine dönülebilir. Eşik, gerçek iş maliyetleri ve başlangıç verileri üzerinden ekip tarafından belirlenmelidir.
Amaç daha karmaşık bir sistem kurmak değildir. Amaç, sorumlulukların ve çıktıların birbirine bağlandığı, iyileşmesi gözlenebilen bir iş akışı kurmaktır. Uygulamalarla Yapay Zeka Yöneticiliği programında araç kullanımını bu tür yönetsel sorularla birlikte ele alıyoruz.
